In de Stille Week houden we elk jaar van maandag tot en met vrijdag een korte, meditatieve viering. Uitgangspunt voor deze vieringen is een schilderij waarbij de voorgangers liederen en lezingen kiezen.
In deze Stille Week  laten we ons leiden door afbeeldingen die gemaakt zijn door Ted Velen (1931 – 2016)

Dit jaar hebben deze vieringen een andere vorm. Net als ieder jaar houdt elke dag een van onze gemeenteleden een overdenking. Alleen dit jaar loopt het contact via de Nieuwsbrief en deze website.

Op deze pagina kunt u de vieringen van de afgelopen dagen nog eens nalezen.

contactpersoon: ds. Berend Borger telefoon (033) 479 90 80

Stille Week 2020  zaterdag 11 april Stille Zaterdag Samenstelling Anneke Binnendijk  Afbeelding: De 2e en 3e nacht

Matteüs 27: 57 – 61
Toen de avond gevallen was, arriveerde er een rijke man die uit Arimatea afkomstig was. Hij heette Josef en was ook een leerling van Jezus geworden. Hij meldde zich bij Pilatus en vroeg hem om het lichaam van Jezus. Hierop gaf Pilatus bevel het aan hem af te staan. Josef nam het lichaam mee, wikkelde het in zuiver linnen en legde het in het nieuwe rotsgraf dat hij voor zichzelf had laten uithouwen. Toen rolde hij een grote steen voor de ingang van het graf en vertrok. Maria uit Magdala en de andere Maria bleven achter, ze waren tegenover het graf gaan zitten.

Overdenking
Ted Felen, de maker van dit doek heeft er boven gezet ‘De tweede en derde nacht’.
Op de avond van de tweede nacht heeft een zekere Jozef in de haast de begrafenis van Jezus voltrokken. We lezen dat er een rijk man arriveert, afkomstig uit Arimatea. Hij was een leerling van Jezus.
Hij meldt zich bij Pilatus en vraagt om het lichaam van Jezus, en deze geeft bevel het lichaam aan deze man af te staan. Jozef neemt vervolgens het lichaam mee en wikkelt het in zuiver linnen.
Bij zijn geboorte was hij in eenvoudige doeken gewikkeld. Nu, na de zware kruisweg die hij gegaan was, wordt hij in fijn linnen gewikkeld.
Om aan te geven dat deze man, die werd gehoond en bespot en naakt aan het kruis werd gehangen, de Hogepriester is.
In Hebreeën 5: 8-10 staat: Zelfs al is Jezus de Zoon van God, toch heeft hij moeten lijden en zo uit eigen ervaring geleerd wat gehoorzaamheid is. Ook als dat pijn en verlatenheid betekent.
Nadat Jezus heeft bewezen daarin volmaakt te zijn, wordt hij de bron van eeuwige redding voor allen die hem gehoorzamen. God heeft hem immers uitgeroepen tot hogepriester, zoals Melchisedek dat was.
In het oude testament wordt 81 x over linnen gesproken.
Jozef werd aangekleed met kleding van fijn linnen ( Genesis 41-42 )
Hij werd op die manier verhoogd van slaaf tot een machtig man.
Priesters werden ermee aangekleed, de kleden in de tempel waren van fijn linnen.
Linnen, zo puur dat het in het heiligdom van God aanwezig mocht zijn.
Mag dan deze man, die te voet vele kilometers heeft afgelegd om mensen de blijde boodschap te brengen, de handen in de zwachtels hebben.  Ze rusten uit van de liefde en het licht dat hij mensen daarmee gegeven heeft
Daarom mag juist deze man in fijn linnen, een koninklijke stof, te rusten worden gelegd

Lied 590: 1 en 5 Nu valt de nacht

Nu valt de nacht.
Het is volbracht:
de Heer heeft heel zijn leven
voor het menselijk geslacht
in Gods hand gegeven.

Hoe wonderlijk,
Uitzonderlijk
een sabbat is gekomen:
eens voor al heeft Hij het juk
van ons afgenomen.

(Ad den Besten en Jan Wit)

 

 

 

Stille Week 2020  vrijdag 10 april Goede Vrijdag  Samenstelling Jan Lamberts  Afbeelding: Troning

Johannes 19:28-30
Toen wist Jezus, dat alles was volbracht, en om de Schrift geheel in vervulling te laten gaan zei hij: ‘Ik heb dorst.’ Er stond daar een vat water met azijn; ze staken er een majoraantak met een spons in en brachten die naar zijn mond. Nadat Jezus ervan gedronken had zei hij: ‘Het is volbracht.’ Hij boog zijn hoofd en gaf de geest.

Overdenking
Op Golgotha zijn Jezus’ laatste woorden aan het kruis: ‘Het is volbracht.’
De opdracht is volbracht, onvermoeibaar wees Jezus mensen de weg naar Gods koninkrijk.
En op die weg ontmoette hij volgelingen, die geraakt werden door zijn woorden, verhalen en daden, maar Jezus wekte ook tegenstand op, boosheid en weerzin.
En uiteindelijk wachtte het kruis.
Johannes ziet dit kruis als een troning. Pilatus liet Jezus een doornenkroon opzetten en trok hem een koningsmantel aan.
Hij zei: ‘Dit is uw koning’ en even later, boven het kruis van Jezus stond: ‘Koning van de Joden’. In Lucas zegt de engel tegen Maria: Hij zal een groot man worden en Zoon van de Allerhoogste genoemd worden en God de Heer zal hem de troon van zijn vader David geven. Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn over het volk van Jakob en aan zijn koningschap zal geen einde komen.’
Jezus verliest niet op Golgotha, hij is overwinnaar, zijn opdracht is volbracht, het kruis is een troon.
Op de afbeelding zien we de rode koningsmantel achter Jezus en begint al een beetje (de oranje gloed) de nieuwe morgen te lichten.

Lied 558: 1, 8, 9 en 10 Jezus, om uw lijden groot

Jezus, om uw lijden groot,
om uw leven en uw dood
die volbrengen het recht van God,
Kyrie eleison.

Om de doornen van uw kroon,
om de geseling en de hoon,
roepen wij, o Mensenzoon,
Kyrie eleison.

Om uw kruis, Heer, bidden wij,
om de speerstoot in uw zij,
ga aan onze schuld voorbij,
Kyrie eleison.

Heer, om uw vijf wonden rood,
om uw onverdiende dood,
smeken wij in onze nood,
Kyrie eleison.

(Jan Wit)

(https://www.youtube.com/watch?v=qzNpqrXQ9h4)

Stille Week 2020 donderdag 9 april, Witte Donderdag  Samenstelling: Giny Wieringa
Afbeelding: Het kind de moeder

Matteüs 26: 26-28
Jezus nam een brood, sprak het zegengebed uit, brak het brood en gaf de leerlingen ervan met de woorden: ’Neemt, eet, dit is mijn lichaam.’ En hij nam een beker, sprak het dankgebed uit en gaf hun de beker met de woorden: ‘Drink allen hieruit, dit is mijn bloed, het bloed van het verbond, dat voor velen wordt vergoten tot vergeving van zonden.’

Overdenking

 

Als u deze afbeelding ziet, zult u zich afvragen: waarom deze op Witte donderdag?  Dat heeft voor mij een belangrijke reden. Witte donderdag is een dag waarop we het avondmaal vieren. Een dag waarop we denken aan de maaltijd die Jezus hield met zijn leerlingen. En we kunnen pas echt een maaltijd vieren als we onderling met elkaar verbonden zijn..

Ik kijk opnieuw naar de afbeelding. Deze ontmoeting tussen Maria met haar zoon, of Jezus met zijn moeder. Maakt het wat uit? Het is in ieder geval een hele bijzondere ontmoeting. We kijken naar Jezus zijn ogen. Ze troosten zijn moeder, hij kijkt haar open aan. En dan zijn handen. Ze houden vol tederheid de handen van zijn moeder vast. Zo troostend! Dat raakt me! Er gaat geen enkele krampachtigheid of angst vanuit, nee, meer in de zin van: mama, het komt goed!
Dan de houding van Maria, zijn moeder in deze omstandigheden. Haar hoofd gebogen. Misschien vindt ze het te moeilijk om haar zoon recht aan te kijken. Misschien kan ze dat nu echt even niet aan. Ze laat zich troosten door haar zoon. Opnieuw laat ze vol respect haar zoon zijn die hij is. Kijk opnieuw maar naar de handen. Ze laat zich troosten, zo mooi!
Deze eenheid, door de onderlinge liefde, maakt dat Jezus zijn weg verder kan gaan.
En Maria blijft haar zoon trouw tot onder het kruis.
Als wij avondmaal vieren, dan is ook voor ons belangrijk dat onze verbondenheid goed is. Dat we elkaar vol mededogen aan kunnen kijken. Dan pas kunnen we de maaltijd van de Heer gedenken en kunnen we breken en delen met elkaar. Kunnen we het leven vieren.

Lied 390: 1, 2, 4 en 5 Het lied van het brood

Het brood in de aarde gevonden,
het brood door handen gemaakt,
het brood van tranen en zorgen,
dat brood dat naar mensen smaakt.

Het brood van oorlog en vrede,
het dagelijks eendere brood,
het vreemde brood van de liefde,
het stenen brood van de dood.

Dat brood dat wij moeten eten
om niet verloren te gaan.
Wij delen het met elkander
ons hele mensenbestaan.

Gij deelt het met ons,
zo deelt Gij U zelf aan ons uit voorgoed,
een mens om nooit te vergeten,
een God van vlees en bloed.

(Huub Oosterhuis)

 

 

 

 

Stille Week 2020  woensdag 8 april   Samenstelling: Sierk de Bruin
Afbeelding: Het ware gezicht

Matteüs 25: 40
En de koning zal hun antwoorden: “Ik verzeker jullie: alles wat jullie gedaan hebben voor één van de onaanzienlijksten van mijn broeders of zusters, dat hebben jullie voor mij gedaan.

Overdenking
De titel van deze statie geeft aan dat dit gebeuren (Veronica die de zweetdoek van Jezus aanreikt) onderweg naar Golgotha, waar Jezus gekruisigd zal worden, verwezen moet worden naar het rijk der fabelen. Want zo zegt de schrijver; “Zien wij het ware gezicht van Jezus niet in de ogen van de zieken, armen en verzwakten”?
En toch, deze vrouw zou er zo maar hebben kunnen zijn. Zij was een christenvrouw die uit liefde voor haar Heer dit heeft kunnen doen. Zij gaf Hem de doek om Zijn gezicht te kunnen deppen.
In Matt. 26: 10-12 staat geschreven dat een zondige vrouw geparfumeerde olie over de voeten van Jezus uitgiet en dit droogt met haar haren.
Deze woorden zouden ook van toepassing kunnen zijn op de vrouw die Jezus een doek aanreikt om het gezicht te deppen.
In zekere zin zegt het: Dit is hoe iedere daad van goedheid, elk gebaar van ware liefde aan ieders naaste, de gelijkenis met de Verlosser van de wereld versterkt in de persoon die zo handelt.
Daden van liefde gaan niet voorbij, Elke daad van goedheid, van begrip van dienstvertoon, laat in het hart van de mens een onuitwisbare indruk achter en maakt ons meer gelijk aan die Ene die  “zich van zichzelf heeft ontdaan en het bestaan van een slaaf heeft aangenomen”( Fil. 2:7).
Hoe passend in de tegenwoordige tijd, waar bij velen met hart en ziel dienst betoond wordt aan hen die het zo hard nodig hebben.

De volgende tekst kwam ik tegen in kruisweg in woord en beeld.
Ze hebben mij alles ontnomen. En iedereen heeft mij in de steek gelaten. Ik was alleen, bezat niets meer, was op weg om gekruisigd te worden. Toen drong een vrouw, Veronica, welke naam is afgeleid van de Latijnse woorden vera icon en betekent ware afbeelding, uit de menigte naar mij toe en reikte mij een doek aan. Weet je wat er toen in mij omging? Ik werd door dit gebaar diep ontroerd en was vol dankbaarheid, maar ik bezat niets meer, waarmee ik haar kon vergelden. Ik had niets meer dan mijn lijden en pijnen, niets anders dan de afdruk van mijn bloedend aangezicht.
Het is een kruis te moeten toezien, hoe mensen je bijspringen, zonder dat je in de gelegenheid bent om hen iets te vergoeden. Wees moedig en doe datgene, wat ik je heb voorgedaan. Til er niet zwaar aan, dat je hen iets schuldig bent. Men moet niet alles willen vergelden. Maak dit goed door jezelf te geven. Leer aanvaarden dat anderen je helpen, zonder daarbij aan een wederdienst te denken.
Want ook dat is een deur op weg naar Mij. Het onbehaaglijk schaamtegevoel leren aanvaarden, wanneer je iets niet kan teruggeven of vergelden. Zo zal je mij ontmoeten en zal je ook de Vader beter begrijpen. Want je kan ook de Vader niet teruggeven, wat Hij je schenkt. Hij is als een bron, waaruit gratis liefde opborrelt. Als jij zo probeert te zijn, zal je een kind van de Vader zijn. Het is een kruis voor jou, dat je Gods liefde niet kan vergoeden. Neem ook dit kruis aan. Voel je eenvoudig als een kind, dat mag genieten van de liefde en goedheid van vader en moeder.

Lied 576: 1 en 6    O hoofd vol bloed en wonden

O hoofd vol bloed en wonden, bedekt met smaad en hoon,
o hoofd zo wreed geschonden, uw kroon een doornenkroon,
o hoofd eens schoon en heerlijk en stralend als de dag,
hoe lijdt Gij nu zo deerlijk! Ik groet U vol ontzag.

Wanneer ik eens moet heengaan ga Gij niet van mij heen,
laat mij dan niet alleen gaan niet in de dood alleen.
Wees in mijn laatste lijden, mijn doodsangst, mij nabij.
O God, sta mij terzijde,  die lijdt en sterft met mij.

(Paul Gerhardt – vertaling Jan Willem Schulte Nordholt)

 

Stille Week 2020,  dinsdag 7 april  Samenstelling Jan van der Veer  Afbeelding: Onder het juk

Matteüs 27: 11 – 14
Toen Jezus voor de prefect stond, stelde deze hem de vraag: ‘Bent u de koning van de Joden?’
Jezus zei: ‘U zegt het.’ Maar op de beschuldigingen die de hogepriesters en oudsten tegen hem inbrachten, antwoordde hij niet één keer. Daarop zei Pilatus  tegen hem: ‘Hoort u niet wat deze getuigen allemaal tegen u inbrengen?’ Hij gaf op geen enkele beschuldiging enig weerwoord, wat de prefect zeer verwonderde.

Matteüs 27: 27 – 31
De soldaten van de prefect namen Jezus mee naar het pretorium en verzamelden de hele cohort om hem heen. Ze kleedden hem uit en deden hem een scharlakenrode mantel om, ze vlochten een kroon van doorntakken en zetten die op zijn hoofd. Ze gaven hem een rietstok in zijn rechterhand en vielen voor hem op de knieën. Spottend zeiden ze: ‘Gegroet, koning van de Joden,’ en ze spuwden op hem, pakten hem de rietstok weer af en sloegen hem tegen het hoofd. Nadat ze hem zo hadden bespot, trokken ze hem de mantel uit, deden hem zijn kleren weer aan en leidden hem weg om hem te kruisigen.

Overdenking
Van de vier evangelieverhalen vertelt één dat Jezus zelf het kruis moet dragen naar de plaats van de terechtstelling. Hiermee onderstreept het, dat Jezus, wat hem nu te wachten staat, ook echt op zich neemt. Uit vele bronnen is bekend dat de veroordeelde slaven – want de kruisdood werd uitsluitend op slaven toegepast – de dwarsbalk van het kruis eigenhandig naar de plaats van de terechtstelling moesten dragen. Vanwege het gewicht en de vorm kon dat alleen op de rug of de schouders, al dan niet als een juk.

Op deze statie neemt Jezus de dwarsbalk op zijn pijnlijk gewonde rug. Dat roept herinneringen op. Deze smadelijke en pijnlijke terechtstelling was de uiterste consequentie van de dwarse wijze waarop Jezus zich opgesteld had tegen een overheid die hem wilde beletten sommige regels met voeten te treden, als dat nodig was om goed te doen aan mensen, die niet zonder hulp van anderen konden.
Wat in deze statie bijzonder opvalt is, dat het licht er ineens veel helderder is dan op de twee voorgaande. Staat Jezus er mét kruisbalk soms beter voor dan zonder? Een zware last als de kruisbalk kan toch niet licht worden en een hard juk als dit nooit aangenaam? Waar zou dat heldere licht dan op kunnen wijzen? Misschien op de verlichting die iemand ten deel valt bij het innerlijk aanvaarden van wat of hem of haar van buitenaf overkomt.

Lied 560 Hij ging de weg zo eenzaam
Hij ging de weg zo eenzaam
tot in Jeruzalem.
Geen vriend kon langer meegaan,
geen mens hield nog de wacht met Hem.

Hij ging die weg voor hen.
Hij deed dit ook voor hen.

Hij ging de weg zo eenzaam
tot in Jeruzalem.
De beulen die Hem sloegen,
bespotten met een doornenkroon.

Hij zweeg en leed voor hen,
Hij deed dit ook voor hen.

Hij ging de weg zo eenzaam.
Hij droeg zijn eigen kruis.
Hij bad: Mijn God, vergeef hen!
Hij leed en stierf op Golgotha.

Hij deed dit ook voor ons,
voor allen, ook voor ons.

(Britt G. Hallqvist  – vertaling Sytze de Vries)

 

 

Stille Week 2020   maandag 6 april   Samenstelling: Thea Lamberts

In deze Stille week  laten we ons leiden door afbeeldingen die gemaakt zijn door Ted Velen (1931 – 2016)   Afbeelding: De eerste nacht

Matteüs 26: 37b – 40a

Toen hij zich bedroefd en angstig voelde worden, zei hij tegen hen: Ik voel me dodelijk bedroefd; blijf hier met mij waken.’
Hij liep nog een stukje verder, knielde toen en bad diep voorovergebogen:
‘Vader, als het mogelijk is, laat deze beker dan aan mij voorbijgaan! Maar laat het niet gebeuren zoals ik het wil, maar zoals u het wilt.’
Hij liep terug naar de leerlingen en zag dat ze lagen te slapen.

Overdenking

De statie van vandaag heeft als titel ‘De eerste nacht’. Deze eerste nacht vindt plaats in een tuin met de naam Gethsemane, dat olijfpers betekent. We zien dan ook veel olijftakken.
De wuivende takken van Palmzondag zijn verlept, zij zijn nu vervangen door de afgevallen takken van de olijfbomen.
Klagend, eenzaam en wanhopig ligt Jezus tussen die takken op de grond. Voor Jezus is het pikdonker geworden, er is geen enkel uitzicht meer. Dit heeft de maker van dit doek willen uitbeelden, Jezus’ blik is wanhopig, zijn handen graaien in het rond.

Tot dit moment was Jezus onverschrokken en met opgeheven hoofd naar Jeruzalem gegaan. Ook tijdens de maaltijd met zijn leerlingen was van wanhoop nog geen sprake.
Maar nu, in de nacht, slaat de wanhoop toe, de moed is hem volkomen ontzonken.

En is dit niet iets wat iedereen wel herkend?
Overdag lukt het nog wel, maar in de nacht……..,
dan kunnen alle zorgen, angsten, eenzaamheid en pijn je naar de keel grijpen, in deze corona tijd misschien nog wel meer dan anders.

Jezus heeft zijn vrienden nog bij zich in de buurt, maar met hem waken, dat lukt hen niet.
Dus hij voelt zich echt alleen.

Hij gaat bidden, roepen, misschien wel schreeuwen tot de Vader, tot 3 keer toe.
Komt er antwoord?
In het evangelieverhaal lezen we daar niets over. Toch laat Jezus het over zich heenkomen.

Hoe dan ook:
Wij mogen ons gekend en herkend weten in al onze zorgen, angsten, verdriet en pijn, overdag en als we ‘s nachts niet kunnen slapen.
Daar wordt over gezongen in Lied 852:
‘een lotgenoot, een vriend,
o Heer, die bij mij zijt!

Lied 852: 1, 2, 3  U komt mij, lieve God

U komt mij, lieve God,
zo nederig nabij,
In dagen van gemis
en moeite vindt U mij.

U daalt het duister in,
U deelt mijn angst en pijn,
zo dodelijk bedroefd
als maar een mens kan zijn,

Een man van smarten die
ter aarde valt en schreit,
een lotgenoot, een vriend ,–
O Heer, die bij mij zijt.

(Jaap Zijlstra)

https://www.youtube.com/watch?v=ItbwAj92lIc

In de Stille Week is er van maandag tot en met vrijdag een korte, meditatieve viering. Uitgangspunt voor deze vieringen is een schilderij waarbij de voorgangers liederen en lezingen kiezen. Op Witte Donderdag wordt ook de instelling van het Avondmaal herdacht door een tafelviering. Op Goede Vrijdag staat het lijdensverhaal van Christus centraal. Op de Stille Zaterdag begint de viering om 21.00 uur. We horen dan de verhalen van bevrijding en hoop, het nieuwe Paaslicht wordt binnengedragen en we maken de gang naar het doopvont om onze eigen doop te gedenken of de doop in het algemeen waardoor we om ons opgenomen mogen weten in de gemeenschap rond Christus. We eindigen de viering met het lezen van het Paasevangelie. De Heer is waarlijk opgestaan, Halleluja.

contactpersoon: ds. Berend Borger telefoon (033) 479 90 80

Start met typen en druk op Enter om te zoeken

X